COLUMN TRENDS: 'Het surrealisme van de meerwaardebelasting: van sterke schouders naar lemen voeten'

Koen Van Duyse bespreekt in zijn columns voor het magazine Trends actuele fiscale onderwerpen met een kritische pen. 

Koen Van Duyse geeft een tip aan minister van Financiën Jan Jambon: vermijd het Nederlands scenario waarbij de forfaitaire rendementsbelasting als een verboden onteigening werd beschouwd.

Binnenkort wordt de meerwaardebelasting gerepareerd. Inderdaad, nu al. Ongetwijfeld zal de vraag gesteld worden waarom die niet onmiddellijk goed kon worden uitgewerkt. Een nieuwe complexe belasting perfect uitwerken kan niet door een regering die pas in het zadel zit, met veel interne tegenstellingen, en onder tijds- en andere druk. De druk van de financiële markten over de schatkist, de druk van beleggers en financiële instellingen om de anonimiteit te garanderen, de vraag van influencers voor uitzonderingen en bijzondere regelingen en de technische druk van het belastbaar tijdperk. Er is hard en goed gewerkt.

Er kan eindeloos gediscussieerd worden of er een meerwaardebelasting moet zijn. Ze is er nu. Er zijn maximaal zeven EU-landen die er geen hebben voor retailbeleggers. Een meerwaardebelasting is dus eerder de regel dan de uitzondering. Het tarief van 10 procent is lager dan het EU-gemiddelde van 23,8 procent van de toptarieven en het algemene gemiddelde van 17,7 procent, inclusief de landen die niet belasten. Wellicht is de belasting onvermijdelijk als we de belastingdruk op arbeid willen verlagen. Dat alleen de sterkste schouders de belasting dragen, is niet altijd waar.

Om te vermijden dat burgers verhuizen om de meerwaardebelasting te ontlopen, heeft de wetgever een exitbelasting ingevoerd. Iemand die verhuist naar het buitenland is meerwaardebelasting verschuldigd op de niet-gerealiseerde meerwaarden die in België zijn ontstaan vanaf 1 januari 2026.

Een voorbeeld. Stel dat u aandelen Kinepolis bezat op 1 januari van dit jaar en ook op 30 september, de dag van een verhuis. De koers op 1 januari was 30 euro, die op 30 september 50 euro, of een latente meerwaarde van 20 euro. Bij de verhuis wordt u geacht een belastbare meerwaarde te hebben gerealiseerd van 20 euro, met 10 procent belasting tot gevolg.

Bij een verhuis naar een land van de Europese Economische Ruimte of naar landen die veel informatie delen met België moet u die 2 euro nog niet betalen. Ook als u verhuist naar nog een ander land, kunt u de belasting uitstellen, maar dan enkel als u een bankwaarborg aflevert. De belasting wordt pas effectief verschuldigd als u de aandelen verkoopt binnen de 24 maanden na de verhuis. Verkoopt u die later, dan moet u geen Belgische belasting betalen.

Mijn tip aan minister Jambon: vermijd het Nederlands scenario waarbij de forfaitaire rendementsbelasting als een verboden onteigening werd beschouwd.