COLUMN TRENDS: 'Alles wat een werknemer krijgt als beloning voor zijn arbeid in dienst van een werkgever, is belastbaar'

Koen Van Duyse bespreekt in zijn columns voor het magazine Trends actuele fiscale onderwerpen met een kritische pen. 

Wij hebben op ons kantoor al ongeveer tien jaar een vitaliteitscomité. Een groep enthousiaste vrijwilligers die ons proberen aan te zet om 'van dat gat af te komen', om ons gezonder te doen eten (dat lukt helaas niet bij mij, ik ben daar allergisch voor) en om ons via wandeluitdagingen, padeltoernooien en loopwedstrijden meer te doen sporten. Een modern hr-beleid wil gezonde medewerkers en door gezamenlijk sporten de verbondenheid versterken. Kortom, een goede werkgever geeft om het welzijn van zijn medewerkers.

En waarover ging de nutteloze mediarel vorige week? Over sporten op het werk. In het bijzonder over sporten bij de federale overheidsdienst Financiën, in een collectieve fitnessruimte van minder dan 142.000 euro. Het leek wel het einde van de wereld. Waarom wijdt een krant daar een volle bladzijde aan? En toen moesten de fiscale analyses door would-be fiscalisten op sociale media nog losbarsten. Tijd om hier klaar en duidelijk de puntjes op de i te zetten.

Een eerste opmerking die de ronde deed, met een tikkeltje jaloezie: hopelijk betalen die ambtenaren daar wel belastingen op. De fiscale hoofdregel bevestigt dat in een eerste beweging inderdaad. Alles wat een werknemer krijgt als beloning voor zijn arbeid in dienst van een werkgever, is belastbaar. Een ambtenaar die op kosten van de overheid mag fitnessen, verkrijgt een beloning in natura omdat hij arbeid verricht voor zijn werkgever.

Maar sinds mensenheugenis bestaan belastingvrijstellingen van sociale aard. Eén ervan zegt dat indien het niet mogelijk is het door de verkrijger werkelijk verkregen bedrag vast te stellen, er geen belasting is. Welnu, de fitness staat open voor alle werknemers, de meesten maken er geen gebruik van, anderen wel. Men weet niet wie, hoe vaak of hoelang. Het is dus onmogelijk het werkelijk verkregen bedrag vast te stellen. Het voordeel is dus niet belastbaar. Die vrijstelling geldt zowel voor overheids- als voor privéwerknemers.

Een tweede opmerking was dat een fitnessabonnement dan ook maar aftrekbaar moet worden als beroepskosten voor ondernemingen en voor werknemers in de privésector. Daar is het antwoord genuanceerder. Voor een privéwerkgever die een fitnessruimte installeert en die geregeld ter beschikking stelt, zijn de kosten inderdaad niet aftrekbaar. Het is het oude, heel goede fiscale principe van de communicerende vaten: als iets niet belastbaar is bij de werknemer, dan is het niet aftrekbaar bij de werkgever, en omgekeerd. Welnu, het gebruik van de fitnessruimte is niet belastbaar, dus zijn de kosten niet aftrekbaar. Geldt dat ook voor een fitnessabonnement dat door de onderneming wordt (terug)betaald aan de werknemer of haar bedrijfsleider? Nee, dat is een persoonlijke uitgave en de (terug)betaling ervan is een belastbaar voordeel bij de genieter. En dus – de regel van de communicerende vaten – aftrekbaar bij de onderneming.

Als een ondernemer, een bedrijfsleider of een werknemer persoonlijk een fitnessabonnement neemt, kan die dat als beroepskosten in rekening brengen? Dat hangt ervan af. Een echt juristenantwoord. Normaal gesproken niet. Het is een privé-uitgave en die zijn niet aftrekbaar. Maar als de fitness ook voor beroepsdoeleinden wordt gebruikt, is die wel geheel of gedeeltelijk aftrekbaar. Als de winnaar van de Ronde van Vlaanderen in de winter zijn conditie weer op peil brengt in de fitness om de hoek, zijn die kosten voor de volle 100 procent aftrekbaar. Als een ondernemer twee keer per week gaat fitnessen en voor één sessie zijn rechterhand meeneemt om tegelijk de kansen en bedreigingen te bespreken, zal het abonnement wellicht voor de helft aftrekbaar zijn.

Ik sluit deze column traditioneel af met een advies aan de minister van Financiën. Jan Jambon, voer het plan niet af, ga ermee door! Wij hebben bekwame en gezonde ambtenaren nodig die meer op kantoor zijn dan thuis en die zich goed voelen op het werk.